JOPAC heeft de aangename gewoonte zich nogal snel thuis te voelen, vooral waar de zon schijnt. Herfst hier in Tarija: een twintigtal graden, die warmer aanvoelen op onze neuzen en hoofden. Van goudblond gaat het haar naar wit. Van wit gaat ons gezicht naar rood.

Met dat wit en rood vallen we minder op tegen de achtergrond van Tarijeaanse vlaggen die tegenwoordig overal hangen te wapperen. De dag van de waarheid komt dichterbij en het politieke verhaal van Tarija blijkt voor ons alleen maar ingewikkelder te worden. Om het gemakkelijk te maken: In Bolivië zijn er aanhangers van de nieuwe grondwet, er zijn voorstanders van autonomie zonder grondwet en er zijn er die een combinatie van grondwet en autonomie van de departementen als gulden middenweg bepleiten. Vooral stemmen uit de twee laatste groepen weerklinken in Tarija. En ze klinken luid en zelfverzekerd.

Kind met rood-witte vlag//Tarija autonoom: vrijheid en democratie

Maandag kleurt een historisch plein in een van de wijken wit-rood. Een massale demonstratie van jong en oud die pleiten voor autonomie. ‘Iedereen is aanwezig!’ en ‘Heel Tarija steunt deze opinie’, klinkt het. Anderen verzekeren ons dat dit de gewenste waarheid van één zijde van het politieke veld is en dat vooral mensen met geld met een rood-witte vlag staan zwaaien. Zaterdag zijn we aanwezig op een bijeenkomst voor studenten, georganiseerd door het FEST Rural, de ‘federatie van middelbare school studenten van het platteland’. De politieke chaos wordt uit de doeken gedaan. Autonomie wordt toegejuicht maar enkel binnen een duidelijke aanvaarding van de grondwet.

Tussen al dit politiek geweld vatten we onze missie in Tarija aan. Jongeren zijn en blijven onze doelgroep. Maar we kunnen niet om het politieke kader heen. Een van de schepenen verzekert ons dat alles in Bolivië gepolitiseerd is. Niets blijkt minder waar. Dag 2 vergaderen we met het ‘comité civico juvenil’, een alliantie van verscheidene jongerenorganisaties die de autonomie met hart en ziel steunen. Zaterdag ontmoeten we de president van dit zogenaamde ‘jongerenburgercomité’. Het blijkt een andere te zijn. ‘De echte! Alleen wij hebben het recht volgens onze statuten om ons Comité civico juvenil te noemen.’ Een complexe situatie, zeker als blijkt dat er geregeld confrontaties zijn tussen de twee groepen. Sommige jongeren durven zich niet meer te tonen op openbare plaatsen uit schrik in elkaar geslagen te worden. Ricardo, een achttienjarige Tarijeaan, verkondigt ons onder zes ogen een onheilspellende visie: ‘Een regelrechte oorlog met vuurwapens zal er niet van komen, het wordt een oorlog op straat, ik vrees dat messen, politieke moorden en maffiatoestanden onze Tarijeaanse nachten rood zullen kleuren’. Ook de kranten voorspellen niet veel goed. ‘Explosieven gevonden in huis van ex- vicepresident van het Comtité civico juvenil!’

     

Vergaderingen met jongerorganisaties in gemeentehuis en in appartement

De prefectuur, de hoogste macht in het departement, heeft zo haar eigen strategie. Elke burgerlijke organisatie die niet rechtuit haar kant kiest wordt opnieuw opgericht, met de nodige logistieke en financiële steun van de prefectuur waardoor er enkele parallelle verenigingen ontstaan. Voor ons proberen beide verenigingen echter het bestaan van de andere te verzwijgen. Aan beide zijden krijgen we interviews en bijeenkomsten aangeboden met ‘heel interessante personen die ons zeker verder kunnen helpen’. We tasten af, kijken wel uit en trainen onszelf ondertussen in slimme interviewtechnieken.

Ondertussen proberen we de situatie van de jongeren in Tarija en omstreken in kaart te brengen. Vrije tijd, studies, werkgelegenheid zijn de hoofdthema’s. Met de hulp van een tiental vrijwillige jongeren die in verschillende wijken van de stad wonen, werden al een vijfhonderdtal enquêtes uitgedeeld. We vallen binnen in jongerenorganisaties, colleges, universiteiten, op speelpleinen, in parken en in straten, … plaatsen waar jongeren van alle slag en soort samenkomen en samen hangen.

Een vijftiental kinderen van Tarija verenigd in de kindergemeenteraad. De manier van vergaderen is indrukwekkend. De president van de raad overloopt de agendapunten en de burgemeester doet het welkomstwoordje. Problemen van kinderen en adolescenten worden aangekaart en er wordt naar oplossingen gezocht. Ook hier blijkt een fout gebruik van internet een van de hoofdpunten. Telkens opnieuw moet toestemming om te spreken worden gevraagd aan de president van de raad.

 

Van links naar rechts: Kinderburgemeester – Kinderpresident van kindergemeenteraad – Secretaris

Vandaag bezoeken we ‘Amigos sin Fronteras’, een jongerenbeweging die ontstaan is in het kader van de stedenband tussen Tarija en Brasschaat. Vier jongeren kregen een jaar geleden de kans om in België een monitorenopleiding te volgen. Ondertussen telt de groep 11 leden. Ricardo (18) en Janeth (25), twee van de Belgiëbezoekers, laten ons meegenieten van een leuk opgezette vorming  Met spel, theorie, veel discussie en interactie worden de jongeren uitgelegd hoe ze met kinderen moeten omgaan en hoe ze een spel kunnen uitleggen. Volgende week wordt de stap naar de praktijk gezet. Kleintjes van ‘Refugio’, een centrum voor probleemkinderen, zijn de proefkonijnen. We zijn benieuwd.

    

Animatorencursus: Spel

Animatorencursus: Reflectie

‘s Namiddags trekken we naar ‘den buiten’. We worden ontvangen als eregasten op het feest van Moeder Aarde. Soep, empanadas, kip, patat en rijst worden doorgespoeld door een heerlijk glaasje witte plaatselijke wijn. Meisjes in korte plooirokjes en jongens in wit pak laten ons proeven van traditionele dansen. Violen en fluiten begeleiden hen. Twee oude heren vullen afwisselend hun kelen en een gat in de grond met wijn, cocabladeren en sigaretten, een ritueel voor Moeder Aarde.

 

      

Offer aan de ‘Pachamama’ : Moeder Aarde

    

Met ‘Moeder Aarde’ op weg naar festival van Moeder Aarde