(ter verduidelijking: Colla’ is de naam die migranten uit het noorden krijgen toebedeeld. De zuiderse Bolivianen van Tarija en omstreken zijn de ‘Chapaco’s’)

Niet elk woord is per definitie verbonden met een daad. De Tarijaanse autoriteiten hebben vele woorden, zeker als het over jongeren gaat. ‘Ja, jongeren moeten gesteund worden in hun initiatieven’, ‘We gaan hier een JOPAC oprichten, helpen jullie ons?’ In Bolivië bestaat er een decreet dat zegt dat elke gemeente de plicht heeft om een jeugdraad op te richten, een ruimte waar jongeren hun stem kunnen laten horen. Een decreet, zeggen we, geen wet en evenmin een gemeentelijke ordonnantie die de brug van woord naar daad stimuleert.

De prefectuur heeft een jongerengroep gecreëerd die dé jeugd van Tarija zou vertegenwoordigen. Als over jongeren wordt gesproken, dan gaat het over die ene groep van een zestal jongeren, afkomstig uit de hogere lagen van de bevolking.  Zelf beweren ze dat ze dé jongerenorganisatie van Tarija zijn, dat ze bijna alle jongerengroepen vertegenwoordigen en dat ze ‘wachten tot de ontbrekende groepen zich bij hen aansluiten’. In realiteit is het een groepje elitaire heethoofden wiens voornaamste bezigheid het is de politieke belangen van de hogere klassen te verdedigen. Ze vormen het jonge gezicht van de autonomie-ideologie, verdedigen de natuurlijke rijkdommen van Tarijaanse bodem en roepen maar al te graag dat ‘Evo Morales neergeslagen is met 85% van de stemmen tijdens het al dan niet legale n referendum in Santa Cruz op 4 mei’.

MAS-aanhangers stelen de stembussen en verbranden stembiljetten als teken van hun ontevredenheid over dit ongrondwettelijke referendum. Reactie van een autonomiegezinde Tarijeense? ‘Waarom moeten wij gestraft worden door de colla’s? We hebben toch niets misdaan? Gewoon omdat we een beetje blanker zijn?’

de binnenkoer van het Comite Civico

 

Pijnlijk racistische uitspraken polariseren de in chaos verkerende Boliviaanse maatschappij nog meer. Een sociaal actieve Tarijeense weet ons te vertellen dat ze op straat voor ‘colla’ werd uitgescholden door enkele jongelingen omdat ze een trui met vele kleuren en een geweven tasje droeg, uitwendig teken van sympathie voor de regering. (Rob, tijd om dat ‘colla’-heuptasje te vervangen!!)

De politieke linkerzijde wordt in het jonge Tarija vertegenwoordigd door een tweede groep jongeren die op hun beurt liefst het bestaan van de andere groep onwettelijk en onrechtvaardig noemen. Ook zij beweren het merendeel van de jongeren in Tarija te vertegenwoordigen, vooral dan de jongeren uit de lagere klassen van de bevolking en uit de rurale gemeenschappen.

De boegbeelden van beide groepen zijn elk voor zich uitzonderlijk bedreven in de kunst van de retoriek, ze kennen de kneepjes van manipulatie en naar-de-mondpraterij. Ze zijn met andere woorden in de wieg gelegd om goeie politici te worden en worden daarin  bovendien gestimuleerd door volwassenen met dezelfde politieke kleur. De autoriteiten azen op deze jongeren met leiderschapsvaardigheden. Idealen worden aan de kant geschoven voor wat echt belangrijk is: een leiderspostje, een auto, een mooi huis en gevulde zakken.

Met lange armen en de juiste naam kan je in Tarija veel bereiken. Niet menselijk kapitaal, maar sociaal kapitaal vormt de sleutel naar een (geur)rijke toekomst. Jonge afgestudeerden uit de hogere klasse – waar overigens een mooi beeld van wordt geschept in de Tarijaanse film ‘Dia de Boda’ – veroveren plaatsjes in de bedrijven van papa of nonkel of vriend van. Jongeren uit de middenklasse stappen dikwijls in de commerciële schoenen van hun ouders. Vele migrantenjongeren kunnen rekenen op het uitgestrekte solidariteitsnetwerk van de ‘colla’gemeenschap om wat centen te verdienen.

Op omabezoek

Maar zo evident is het niet om een job te vinden die brood op de plank brengt. Recente verslagen vermelden een verhoogde werkloosheid in Tarija. Immigratie wordt als een grote oorzaak aangeduid van het tekort aan werkgelegenheid, wat onmiddellijk het racisme in deze rijke provincie verklaart. Gelijkenissen met het Belgische migrantendebat?

De grote meerderheid van de Tarijeaanse jeugd dompelt zich na het secundair onder in de wondere wereld van de universiteit. Boekhoudkunde, rechten, burgerlijk ingenieur, informatica en tandarts zijn de meest gekozen studierichtingen. In elke straat is er een tandarts (Wij leven boven een ‘tandkliniek’ waar grondig wordt geboord) en een van de straten in het centrum huisvest enkel en alleen advocaten.

Rechten genoeg om te verdedigen, zeker voor de jonge generatie. Het ontbreekt aan werkelijke participatie, aan stem en aan kanalen om die stem te laten horen, aan politieke wil om daar iets aan te veranderen, aan daden die de vele woorden zouden moeten volgen.

De weg naar beterschap hoeft echter niet altijd politiek te zijn. Integendeel. Het politieke landschap in Bolivia is momenteel behoorlijk onvruchtbaar. Er zijn gronden waar meer hoopgevende zaden worden geplant.

Er is de ‘herberg’ van de ‘Vrouwen in actie’ waar jonge moeders, slachtoffers van seksueel geweld, opvang en begeleiding krijgen.

 

De (veel te) jonge mama”s in het opvangtehuis van de “Vrouwen in Actie”

Er zijn de ‘Vrienden zonder Grenzen’, twee jonge enthousiastelingen die in het kader van de stedenband naar België reisden en die nu acht jongeren opleiden om ‘speelpleinwerking’ te geven in verschillende wijken in Tarija.

Amigos sin Fronteras, hun volgende activiteit voorbereidend

 Er zijn de ‘vrijwillige brandweerlui’ die jongeren opleiden en mensen bewust maken van de gevaren in huis.

 

Vliegen met de paus                 het vrijwillige brandweerkorps

Er is de kinder- en adolescentengemeenteraad waar kinderen de problemen van hun leeftijdsgenoten aankaarten en oplossingen bedenken. Er is ‘Contra Ataque’, een lokale organisatie die kinderen uit armere families te eten heeft en kampen organiseert waar ze samen op zoek gaan naar archeologische resten. Er zijn jongeren die actief zijn in enkele projecten van Christian Children, een Amerikaanse NGO. Er zijn Wiliam en Monica, een jong koppel dat ondermeer leiderschapsvormingen geeft aan jongeren uit verschillende groeperingen. Er is ECAM, een groep van jonge vrouwelijke reporters die vergeten wijknieuws brengen. Er is Colmena, een opvangcentrum voor jonge alcoholverslaafden. Er is de universiteit die net het vijfjarige project ‘Jongeren voor Ontwikkeling’ afsloot. Er is ‘la Gargante’, een café-bar waar jongeren hun artistiek talent kunnen botvieren.

Er zijn verdomd knappe bollen met verdomd knappe visies waar beter naar geluisterd zou worden. Hadden die knappe koppen maar de juiste achternaam, of blond haar en blauwe ogen, dan was de sleutel van zogenaamd open deuren misschien makkelijker te vinden.