Quito 14 februari 6h. Het mechanische geluid van twee wekkers in een kleine kamer in het centrum van Quito moet onderdoen voor geruzie en gezang op straat, voor toeters en motoren. Een half uurtje later scheurt een taxi door de straten richting de busterminal waar we een zitje veroveren op een bus richting Riobamba. Vijf uren bus, rugzakken aan ons voeten, laptopzak op onze schoot. Staren, dromen, indommelen en van tijd tot tijd wakker geschud worden door straatventers die de bussen tot hun afzetmarkt hebben gemaakt: kip met rijst, gebakken bananen, verdacht goedkoop en ‘verbazingwekkend goed werkende’ medicijnen om kanker te voorkomen, frisdranken, pilletjes tegen griep, koorts, verkoudheid en diarree. Dorpen, stadjes in de Andes, krottenwijken, kraampjes overal, boeren die hun minieme veldjes op de hellingen bewerken, overvolle bussen, ezels, koeien, schapen langs de weg, kinderen met rooie wangen, onafgewerkte huizen, groene bergen en vuilnisbergen.

In Riobamba duwen we onze rugzakken naast zakken rijst in de koffer van een gammele bus die ons naar Guamote zal brengen, stadje dat elke donderdag wordt omgevormd tot de grootste niet-toeristische indigenamarkt van Ecuador. Een rit van een uur, van vier passagiers worden het er dertig. Wij betalen elk een dollar, ons medepassagiers betalen niet altijd. Veel vragen worden daarbij niet gesteld. De jongeheer die het geld ophaalt moet het doen met een lachje dat zegt ‘Hier heb je veertig cent, meer kan ik je simpelweg niet geven, wees nu maar stil en breng me naar Guamote.’

In Guamote worstelen we ons door de kleurrijke massa op zoek naar IntiSisa, wat ‘zonnebloem’ betekent in Quechua. IntiSisa werd een tiental jaar geleden opgestart door een Belgische leerkracht en is nu zowel gasthuis als educatiecentrum. Enkele lokale vrouwen zijn hier tewerkgesteld en vormen de cruciale band met de inheemse gemeenschap. Op vraag van de bevolking organiseert IntiSisa Engelse lessen en computerlessen. Een van de jongens die op veertienjarige leeftijd instapte in het programma van IntiSisa, studeert binnenkort af als informaticus aan de universiteit. Hij verzorgt tegenwoordig de computerlessen voor jongelingen uit de omliggende gemeenschappen. In verband met de Engelse lessen zegt Lieve, een Belgische vrijwilligster: ‘Ik had daar zelf mijn twijfels over en vroeg me af waarom Engels als er Spaans is, maar zonder Engels moeten de jongeren hier er niet aan denken om verder te studeren. Zelfs voor het middelbare onderwijs is een zekere kennis van het Engels vereist.’

Eén van de indigenajongeren zet zich voor onze camera en wordt onderworpen aan enkele vragen. De computerles begint. Excell wordt uitgelegd. De indigenameisjes bekijken ons over hun schouders en giechelen. Sommige jongeren spelen patience, anderen luisteren aandachtig.

Het is donderdag en donderdag is dé dag voor Guamote. Vanuit alle gemeenschappen stromen mensen samen naar het centrum om hun beesten en hun waren te verkopen op de markt. Een prachtig tafereel. Als enige blanken lopen we er doorheen en genieten van vreemde sapjes en frietjes op zijn ‘Guamoteeks’.

Weer maakt een wekker ons veel te vroeg wakker. Een goed ontbijt later vertrekken we richting Cuenca. Enkele jongeren die chipkes verkopen proberen ons duidelijk te maken dat we beter teruggaan. De weg is langs twee kanten geblokkeerd. We nemen de proef op de som. De bussen naar Cuenca komen niet en we springen op een bus richting Alausi, de eerstvolgende grote stad.

Tien minuutjes verder stopt de bus. Rook dringt de bus binnen. De weg is geblokkeerd met hopen stenen en mensen die zich ervoor hebben gepositioneerd. Bovenop de stenen branden vuurtjes om hun protest te benadrukken. Enkele indigena’s in de bus maken zich lastig en gaan mee met de chauffeur om de doorgang te onderhandelen. Via een zijweg van de Panamericana geraken we zo aan de volgende blokkade, waar de politie alles probeert te doen om de mensen te overtuigen hun actie stop te zetten. ‘De mensen protesteren tegen de president. Met al die nieuwe wetten ook …’, weet onze buur in de bus te vertellen.

Na een half uur rijden we verder naar Alausi over stenen en brandende stukken, waar we worden gedropt op de weg richting Cuenca. Helaas worden de bussen naar Cuenca niet doorgelaten en is er met andere woorden geen andere mogelijkheid dan liften om in Cuenca te geraken.

Liften blijkt niet zo makkelijk te zijn, niemand gaat van Alausi naar Cuenca, een rit van iets meer dan 4u nog. Na twee uur wanhopig liften, komt de eerste bus richting Cuenca ons oppikken. Een wiegelende rit van 4u en half verder, rijden we Cuenca binnen. Nostalgie alom voor Rob die hier 8 maanden stage liep twee jaar geleden.

Een taxi brengt ons naar het kabouterhuis van Pieterjan en Hannele, twee West-Vlaamse jongeren die reeds drie jaar wonen en werken in Cuenca . We brengen een bezoekje aan ACORDES, een centrum aan de Universiteit van Cuenca voor organisationele begeleiding en versterking en storten ons meteen in een eerste vergadering met Jhoana, Jorge en Ben Lommelen, de nieuwe stagiair in Acordes. Acordes heeft jaren ingestaan voor de communicatie tussen Bierbeek en Oña en de coördinatie van de stedenband in het Zuiden. Zij zullen ons helpen in ons werk met de jongeren en zorgen voor opvolging.

Na deze vergadering genieten we van heerlijk Colombiaans eten op kosten van Acordes. We zakken door in het gezellige tuintje van het kabouterhuis van Pieterjan en Hannele. Ideeën over de verbroedering Oña-Bierbeek en over ontwikkelingssamenwerking algemeen worden op de tuintafel gegooid. De Zhumir houdt ons gezelschap en wij houden de kippen Marco en Freddy gezelschap.

Regendruppels vormen de nodige stimulans om ons vermoeide lichamen binnenshuis te begeven en onder de lakens te kruipen. Om 8.30 wakker om om 9h in Acordes te verschijnen voor een laatste overleg voor we richting Oña bussen. De Zhumir beslist er anders over, het wordt 9.50. ‘Jullie hebben het Ecuatoriaanse uurschema al overgenomen’, lacht Jhoana.

Resultaat van de vergadering? De namen van enkele cruciale contactpersonen in Oña, een klaardere kijk op de situatie van de jongeren in Oña, die blijkbaar enkel in het weekend beschikbaar zijn, gezien ze in de week of werken of naar school gaan en een beeld van de verwarrende gemeentepolitiek. In een interview pleiten Jhoana en Jorge voor de versterking van jongeren in Ecuador; ze willen de stem van een politiek bewuste jeugd luider laten klinken. Bij het buitengaan knikken we instemmend bij het zien van de immense kop van Che Guevara op de muren van de universiteit.

Afspraak om 12h met Pieterjan en Hannele op de Plaza Central in Cuenca om nog even iets anders dan kip met rijst te eten voor we naar Oña afzakken. We nemen even de tijd om door het gezellige Cuenca te slenteren en wat boodschappen te doen. Op aanraden van Pieterjan enkele dvd’s aangeschaft gezien volgens zijn zeggen niet veel te beleven valt in Oña na een uur of zeven.