Zondag. Het is warm in Nueva Guinea, het is heet en dat heeft iedereen geweten. De cheles, bleekscheten zien rood van zonnebrand en muggenbeten. De Guineanen hangen in schommelstoelen en hangmatten en genieten van een frisse pint. Jongeren wachten op een bankje in de schaduw tot de zon zakt en hen toelaat een partijtje voetbal te spelen. Kinderen rollen in het gras. Net als vele mensen, lopen enkele honden van hier naar daar zonder duidelijke missie. Doekjes in alle kleuren vegen zweet van voorhoofd en buiken. Tafels dragen het gewicht van flessen frisdrank en koel bier.

Wij genieten van deze lege zondag en eindigen met volle videocassetjes. Rond een uur of tien springen we achterop de moto van Aron, een van de leden van de jeugdraad, om La Union te bezoeken, een van de verste colonias, de meer landelijke gemeenschappen van La Guinea. Met pet op de kop en camera in de hand, vliegen we langs groene vlaktes en heuvels, langs kokosbomen en bananenplantages. We groeten campesinos op hun paard, razen door een kudde koeien, doorkruisen een rivier, hobbelen op de aarden wegen om aan te komen in de hoofdstraat van La Union.

 De komst van een gringa achterop een moto, blijkt genoeg om in deze hitte even de hoofden te draaien. Ook Aron is gekend in bepaalde huizen, hij is diegene die in opdracht van een plaatselijke bank, de mensen moet aanmanen hun leningen terug te betalen. El muchacho malo dus, ‘den ambetanterik’. Deze keer heeft hij een andere missie. Hij komt de vertegenwoordiger van de jongeren uitnodigen voor een vorming over participatie en zeggenschap in het lokale bestuur.

Het is 12u, een groot deel van de jongeren zit op dit moment in de kerk, katholiek of evangelisch. Een ander deel vinden we op de schoolbanken. Nog anderen spelen voetbal, hangen wat op straat, zitten in hun tuin met of zonder een fles bier of kijken televisie. De meerderheid van de jongeren hier gaat of ’s avonds of in het weekend naar school; in de week helpen ze hun ouders op de ‘finca’, het land. Naast sport en kerk valt er niet veel te beleven voor de jongeren in La Union. Soms gaan ze zwemmen in de rivier, of doen ze een ritje op hun paard. Ook hier is werk weer schaars, tenminste vast werk. De jongeman die onze moto herstelt, verdient zijn rijst in de bouw of met het sleutelen aan de weinige fietsen in de gemeenschap.

We scheren terug naar het centrum. Samen met Aura, lid van Niquipo, de jongerengroep die elke zondag in een van de zones van de stad met de kinderen gaat spelen, bezoeken we de sportveldjes. Meer dan de helft van de groep verblijft in Santo Tomas dit weekend, deels voor de patronale feesten en deels om hun vriendinnetjes daar te bezoeken. Dus er is geen activiteit gepland. Wij profiteren van die afwezigheid om het leven op de veldjes zonder Niquipo in beeld te brengen. In zone 5 spelen een vijftal kinderen voetbal in de schaduw van enkele grote bomen. Voor de rest is het stil op en rond de cancha. Misschien heeft de grote hitte daar ook iets mee te maken? In zone 7 horen we kinderstemmen ‘gringos!gringos!gringos!’ roepen. Vijf seconden later dartelen negen kinderen op ons af, 6 van dezelfde familie. Ze waren al verwonderd dat de Niquipo’s niet kwamen en vragen of we nu eindelijk kunnen beginnen spelen. ‘Jugamos? Jugamos? Een voor een werken de kinderen op straat, als verkopers van tortillas of als schoenpoetsers. Naar school gaan ze ’s avonds of niet. De zes broertjes en zusjes, allen tussen de 5 en 12 jaar oud, helpen daarnaast op de finca van hun papa. Enkele oudere broers werken in Costa RIca. In totaal zijn ze met twaalf.

Even later is het oog van onze camera gericht op een viertal jonge kerels die in ‘jongekerelspositie’ op en rond een fiets hangen. Ze kennen de Niquipo’s maar zijn niet wild van de groep. ‘Ze doen uit de hoogte, lopen hier rond alsof ze alles te zeggen hebben, dus waarom zouden we met hen willen meedoen? Ze moeten ons niet’.  Aura legt uit dat een gebrek aan wederzijdse communicatie aan de basis ligt. Het viertal vertelt ons dat de verlichting  op het veldje al een tijd kapot is. ’s Avonds komen ze niet graag naar het veldje. ‘Enkele jongeren komen hier zitten om te roken, te drinken of lijm te snuiven, ze mengen zich in ons partijtje voetbal, het is gevaarlijk ’s avonds, vooral ook omdat het zo donker is’. In zone 6 zitten drie jongeren op een bankje in de schaduw te wachten tot het wat afkoelt om een balletje te schoppen. Allemaal hebben ze hun studies voortijdig gestaakt om te gaan werken. Enkele kinderen schommelen of vermaken zich op de wipplank. Volgens de buren is het helemaal anders als de Niquipo’s hier zijn. ‘Ze komen met muziek en het pleintje vult zich met kinderen en jongeren. Zelfs wij als volwassenen gaan graag eens kijken’.

Op onze tocht lopen we een van de ex-leden van Niquipo tegen het lijf. Ze is zestien jaar en is enkele maanden geleden bevallen van een dochtertje waardoor ze niet langer kon deel uitmaken van de groep. Vader van het kind en haar echtgenoot is ook ex-lid van de groep. Nu moet hij werken om zijn kindje en jonge vrouw te onderhouden. Het meisje heeft haar studies voorlopig stopgezet maar wil volgend jaar verder studeren. Enkele straten verder ontmoeten we nog een jonge moeder. Ze is achttien en heeft een zoontje van een jaar of twee. De vader van het ventje daagt niet meer op. Hij is een van de jongeren die we dagelijks wel eens tegenkomen op straat en die maar al te graag een feestje meepikt.

In elke zone en elke gemeenschap horen we hetzelfde verhaal. Er is maar weinig werk te vinden. Jongeren pikken alle jobkes mee die ze kunnen. Want het leven is duur in La Guinea en het wordt elke dag duurder. Voor een liter olijfolie betaal je nu 50 cordoba, 2,5 dollar, het dubbel van enkele maanden geleden. Een gastank waar je voor een gezin een drietal weken mee kookt, kost 300 cordoba, 15 dollar. Het gemiddelde maandloon is 1500 cordoba, 75 euro. Eén wortel kost 10 cordoba, een halve euro.

Dinsdag 19 augustus ondertussen. Samen met de jongeren bereiden we de bijeenkomsten voor de netwerking tussen de drie steden voor. In Santo Tomas, Ciudad Dario en Nueva Guinea lopen de jongeren de gemeenschappen en de verschillende wijken in de stad af om via enquêtes de problemen en noden van de jeugd te systematiseren. Op basis hiervan stellen we begin september een gezamenlijke problemenboom samen waarop visie en missie van het netwerk van Nicaraguaanse jongeren zal worden gebouwd.

En wij zweten.