De voorbije acht maanden hebben onze kop gehard. We zijn tegen, op en zelfs door een immense verscheidenheid aan muren gelopen. Muren van papierwerk, onverschilligheid, gebrekkige communicatie, traagheid, verschil in tijdsopvattingen, eigen frustraties, politieke onwil, machtsgeilheid, hypocrisie, onwetendheid, luiheid, onbegrip, afwezigheid, valse beloftes, loze woorden of letterlijk zware gesloten deuren.

 

  

Maar we laten onze kop niet hangen. Een bestofte auto met blutsen rijdt niet minder vlot dan een opgepoetste gloednieuwe bak. Integendeel, met een beblutste auto durf je al rapper onbegane wegen betreden. Een stootje meer of minder doet er dan niet toe. En het aantal passagiers mag ook al eens variëren. Zolang het stuur en de richtingwijzers werken, zolang het doel duidelijk is en we geen smerige maar een eerlijke rijstijl hanteren, gaan we vooruit. Soms sputterend, soms spurtend. Soms op een rechte lijn, soms kronkelend. Soms op een drukke weg, soms op een donker en eenzaam steegje. Soms met veel lawaai in een grote stoet, soms met enkelingen maar zelfverzekerd.

 

 

Motivatie, zin om te werken, idealen, strijdvaardigheid, een stevige wil. Niet iedereen is er gelijk mee bedeeld. Altijd en overal zijn er werkers, toeschouwers aan de zijlijn en thuisblijvers. De jongeren hier zullen het geweten hebben. Er zijn er die met een duidelijke visie en een pot vol idealen altijd weer nieuwe ideeën naar voren schuiven en plannen smeden, er zijn er die veel goesting hebben om bij te leren en die altijd bereid zijn hun handen uit de mouwen te steken, er zijn er die zelf niet echt een visie hebben maar wel graag meehelpen waar nodig, er zijn volgers die zich achter leiderfiguren scharen, er zijn er die simpelweg aanwezig zijn, er zijn er die veel en luid spreken zonder iets te zeggen te hebben, er zijn die komen als het hen uitkomt, als er niets anders te doen is, er zijn er die niet opdagen, tenzij er wat te rapen valt en er zijn er die altijd aanwezig zijn en de boel verzieken.

 

 

Vorige week zijn we nog maar eens getuige geweest van deze realiteit van het menselijke beestje. De jongerengroep van Ciudad Dario Jóvenes para Jóvenes wil meer jongeren bereiken en op die manier met een meer representatieve basis activiteiten te organiseren en de gemeente aan te spreken. Met dit doel organiseerde de groep, of beter gezegd, een vijftal actieve leden van de -op papier- vijfentwintig koppige groep, een eerste kennismakende bijeenkomst op vrijdag 19 september. Representanten van een twintigtal organisaties werden uitgenodigd. Slechts 5 organisaties kwamen opdagen. De anderen stuurden hun kat, zonder begeleidende nota.

Aanwezig waren: een vijftiental leden van de groep Jóvenes para Jóvenes, een vertegenwoordiger van twee groepen van de katholieke kerk, van de voetballiga, van de dans- en muziekgroep van FUPADE, van een onafhankelijke muziekgroep en tenslotte de ‘Muze van Dario’ als vertegenwoordigster van het culturele Dario. Vertegenwoordiging van de theatergroep, van volleybal-, basket-, en andere sportliga’s was er niet. Ook de evangelische kerk die met haar tentakels heel Dario bereikt, gaf geen teken van leven.

Een van de redenen kan zijn dat de uitnodigingen te laat werden rondgedeeld waardoor het gebeuren niet kon worden gecommuniceerd aan de andere leden van de groep. Anderen hebben geen tijd omdat ze taken moeten maken of omdat ze moeten werken. Gebrek aan interesse is een derde oorzaak. Elke groep is bezig met heel eigen activiteiten en ziet er de noodzaak niet echt van in ervaringen of ideeën uit te wisselen en zeker niet om daar een hele namiddag voor op te offeren.

  

Maar ondanks de beperkte opkomst, schrijft de groep die namiddag weer een klein stukje geschiedenis. Bayardo, de president van de jongerengroep, leidt de vergadering. Wij hoeven enkel af en toe een handje toe te steken bij het uitdelen van papieren en het begeleiden van de groepjes. De problemen van de jongeren worden op papier gezet, er wordt nagedacht over mogelijke oplossingen. Tenslotte krijgt de ‘Agenda de Cambios’, die met jongerenvertegenwoordigers van de drie steden werd opgesteld in Santo Tomas, een Dariaans kleurtje. Vier specifieke punten voor Dario worden toegevoegd:

Dat de gemeente in de nieuw opgerichte jeugddienst een plaats zou voorzien waar jongeren educatieve en recreatieve materialen kunnen vinden

Dat de gemeente in coördinatie met de politie zorgt voor de nodige controles in de afgelegen zones waar jeugdbendes de buurt onveilig maken om zo geweld en drugsverkoop te verminderen.

Dat de gemeente in de nieuw opgerichte jeugddienst een psycholoog tewerkstelt om jongeren op te vangen die problemen hebben met drugs, alcohol, familiaal geweld en prostitutie.

Dat de gemeente beurzen voorziet voor jongeren die leerkracht willen worden om op die manier het onderwijsniveau te verbeteren.

Motivatie en strijdlust van de aanwezige jongeren zijn aangewakkerd. Niet iedereen is even enthousiast, wat we ook niet kunnen verwachten natuurlijk. Maar het lot van de jongeren ligt in handen van de jongeren die net iets meer willen vechten. Enkelingen willen een forum organiseren met de kandidaat-burgemeesters om de agenda voor te stellen, anderen stelden voor om handtekeningen te verzamelen van alle jeugdverenigingen. Een ander idee is om een optocht te organiseren richting gemeentehuis om gehoor te geven aan de jongerenagenda. Er is hoop.

Er is hoop, en er zijn enkele jonge mensen die zich met enthousiasme achter een gemeenschappelijk doel scharen en daarvoor strijden, met vallen en opstaan maar ondertussen met kleine niet te onderschatten stapjes vooruitgaand. Elke groep jongeren heeft zo zijn eigen interne problemen. Boodschap is die te overstijgen en externe problemen aan te pakken, zoals bijvoorbeeld politieke onwil of onverschilligheid. Maandag 29 september is er een tweede vergadering met de verschillende jongerenorganisaties in Ciudad Dario. Beoogd resultaat is een geschreven activiteitenplan om de ‘Agenda van Veranderingen’ aan de kandidaat-burgemeesters, andere politici en het grote publiek voor te stellen en handtekeningen te verzamelen.

 Over koeien, wassende vrouwen en naar rechts of naar links

Onze afwezigheid, ons stilzwijgen heeft zo zijn redenen. Om een te noemen: onze tijd kort af, het is alsof de uren en dagen elke dag een beetje minder tijd in zich dragen. Wij geven er met graagte nog een ferme lap op de komende 4 weken en hebben ook de voorbije weken niet stilgezeten. Om even op een rijtje te zetten:

Vorige week dinsdag organiseerde de jongerengroep van Dario een daguitstap om groepsgeest en motivatie aan te scherpen en even te ontspannen na de examens. De opkomst was gering wegens schooltaken, werk en andere prioriteiten maar de laadbak van ons vrachtwagentje zat goed vol en produceerde genoeg lawaai. Koeien en honden lopen achter de wagen aan, beken en putten halen de structuur van menselijke lichamen in de laadbak overhoop en veroorzaken blauwe plekken, groenten en fruit worden onderweg gekocht voor de picknick.

 

Een uurtje later komen we aan in Santa Barbara, een van de landelijke gemeenschappen van Dario. Het is zondag, dus wasdag. Kleren, kinderen, auto’s, paarden en koeien worden in de rivier gewassen. Een glaasje rum kan niet ontbreken. Wij laten de groep menselijke knopen ontrafelen, menselijke standbeelden bouwen, menselijke bruggen bouwen. Er worden enkele werkpunten op papier gezet om de samenwerking in de groep te verbeteren en betere resultaten te bekomen. Na de picknick is de zon te hels om een voet te verzetten, laat staan om nog na te denken. De schaduw blijkt zich te verstoppen dus blijft over als enige mogelijke bestemming: de rivier.

   

We vergaderen met de jongeren voor het uitwerken van een muziekproject. De aankoop van 6 gitaren voor de uitbouw van een muziekschool, wordt veranderd in de aankoop van 3 gitaren en de organisatie van enkele culturele activiteiten met de groep.

  

Terrabona staat ook weer op het programma. We brengen de boodschappen van Lommel over en overlopen de mogelijkheden voor de jongerengroep in het kader van de stedenband Lommel-Dario. Activiteiten en beoogde resultaten worden neergeschreven.

De jongeren verbinden zich ertoe tegen 30 september een volledig uitgewerkt activiteitenplan voor te leggen. Er is meer lawaai dan anders in Terrabona en dat wordt niet enkel veroorzaakt door het hevige onweer en de stortvlagen. Vandaag is het opening van de campagne van de sandinistische partij.

 

De directrice van het middelbare instituut in Terrabona is kandidaat-burgemeester. Aangezien zij de enige kandidate is die belooft iets voor de jeugd te veranderen, komen alle jongeren op straat met rode en roze petten. Inderdaad, roze petten. De nieuwe kleur van de campagnes van de sandinisten is roze, als tactiek, om het rood en zwart dat met de woelige jaren ’80 is verbonden te verzachten. De naam Ortega wordt ook verzwegen in de campagnes. Het is Daniel nu. Kernwoord van de sandinistische campagne en propaganda is ‘amor’, liefde.

 

Gisteren verzamelden zich een vijftigtal kinderen in de centrale bibliotheek in Dario voor een spelnamiddag met als thema milieu. De jongeren van Jóvenes para Jóvenes stuurden de mama’s naar buiten en plaatsten een tante of nonkel voor hun naam. De elektriciteit was weeral uitgevallen, blijkbaar wegens de overvloedige regenval. Terwijl twee jongens een batterij gingen bemachtigen in het gemeentehuis, probeerden de andere jongeren de bende krijsende kinderen stil te krijgen met enkele liedjes en spelletjes.

 

Een halfuur later zaten de kinderen voor het scherm naar Wall-E te kijken, een nieuwe tekenfilm die blijkbaar over het belang van zorg om het milieu gaat. We kunnen het niet vertellen, want twintig minuten later zat de helft van de kinderen in het andere lokaal. De andere helft was of aan het vechten, of met ballonnen aan het spelen of naar de andere kant aan het kijken. De batterij maakte bovendien een hels lawaai. Tijd om te improviseren dus. De televisie werd uitgezet, de kinderen werden in kleine groepjes verdeeld rond een nonkel of tante, de zogenoemde leden van de jongerengroep. Opdracht? Een tekening maken van de ideale omgeving en een belofte te maken in verband hiermee: ‘Ik zal geen vuilnis meer op straat werpen’, ‘Ik zal geen vuilnis in de rivier gooien want daarvan gaan de dieren dood’, ‘ik zal geen vogels meer doodschieten met lijn katapult’.

  

En ondertussen wordt er rondgebeld, rondgemaild, rondgereisd, vergaderd om de netwerking tussen de drie steden meer vorm te geven en te versterken. Donderdag en vrijdag 2 en 3 oktober is er een tweede bijeenkomst in Santo Tomas. We zijn druk bezig deze netwerking te kaderen in de bredere jongerendynamieken op nationaal niveau. Sinds het begin van dit millennium zijn er heel wat initiatieven ontstaan om jongeren een stem te geven en in rekening te brengen in beleidsplannen, eerst op centraal-amerikaans niveau, daarna op nationaal niveau.

Een van die initiatieven is het project van de Casas de Adolescentes y Jóvenes (adolescenten- en jeugdhuizen) van AMUNIC, de Vereniging van Gemeenten in Nicaragua. Het project omvat de bouw van een lokaal, de vorming van gemeentelijke jeugdraden, het voorzien van materiaal als computer, televisie, zelfs motorfiets, het aanstellen van een technische coördinator en een schepen van jeugd door de gemeente. Voor enkelegemeentes een ware revolutie dus. 43 van de 153 Nicaraguaanse gemeentes zijn begunstigden van dit project. Een daarvan is Nueva Guinea. Santo Tomas en Ciudad Dario staan jammergenoeg niet in de lijst maar kunnen wel AMUNIC uitnodigen om het project uit te leggen en eventueel technische ondersteuning te krijgen. Wij bezochten de Casa de Adolescentes y Jovenes in Esteli, het commercieel centrum van het noorden van Nicaragua. Hier zijn de jongeren al meer dan acht jaar bezig om de Casa tot een waar jeugdheuis uit te bouwen waar alle jongeren welkom zijn. Ze doen aan theater, hebben een programma op de radio en een eigen infoblad en ze sensibiliseren over seksuele opvoeding.

We bespreken het project van de Casa met de burgemeester en vice-burgemeester van Ciudad Dario tijdens een kennismakingsetentje. Volgens hen speelt politieke ideologie een fundamentele rol in de keuze van de begunstigde gemeentes door AMUNIC. Vooral sandinistische gemeentes zouden de voorkeur krijgen. Bovendien, zo zeggen ze, is een samenwerking met AMUNIC, net omwille van die politieke polarisering in het land, altijd extreem moeilijk geweest.

Wat waar is van AMUNICs politieke voorkeur, weten we niet. Wij kunnen enkel getuigen van de extreme politieke polarisatie in Nicaragua, zowel op nationaal als op lokaal niveau. Net als in Bolivia, zijn we weer op het juiste moment op de juiste plaats. De strijd gaat tussen liberalen, die 16 jaar lang onophoudelijk aan de macht zijn geweest, en de sandinisten, die, na de gruwelijke jaren ’80, nog steeds de revolutie verkondigen. Aangezien de nationale regering nu sandinistisch is, zijn functionarissen van ministerie van onderwijs en ministerie van gezondheid op lokaal niveau ook sandinisten. De liberalen schilderen palen en bomen rood, de sandinisten hangen er een zwart-rode vlag aan. Beide partijen rijden met groot lawaai door de straten, het goede en betere leven verkondigend voor alle burgers.

Wij hopen dat de jongeren hun beloftes op papier krijgen, met een handtekening een een uitgewerkt plan en dat ze blijven strijden voor de uitvoering van een pro-jeugdbeleid dat verder gaat dan deelname in sportevenementen en culturele activiteiten.

Een deel van onze tijd verdwijnt in het wachten tot de elektriciteit terugkomt of tot de stortvlaag iets minder wordt.

  

Op ons dak vallen water en mango’s.